NRC Lezersfonds 1928 – 2018

90 jaar betrokken bij kwetsbaren in de samenleving

Voorpagina van NRC Handelsblad van 16 juni 2018

Het NRC Lezersfonds honoreert aanvragen van instanties die zich de praktische behoeften aantrekken van onder meer drugsverslaafden, jeugdprostituees, slachtoffers van huiselijk geweld, daklozen of vluchtelingen. Ze financiert activiteiten en ondersteunt vrijwilligers. De gelden worden verzameld via de Kerstactie in de media van NRC in de maanden november en december en toegekend door de Commissie van NRC Handelsbladlezers.

Veel van deze problemen zijn terug te voeren op armoede. In 2018 leefden 1.087.000 Nederlanders met een inkomen onder de armoedegrens. Meer dan een miljoen mensen in een van de rijkste landen van de wereld. Al die mensen gaan met financiële problemen naar bed en staan ermee op. Die situatie is slecht voor de gezondheid, slecht voor onderwijsprestaties, slecht voor opvoedings- en leefsituaties en veroorzaakt veel stress. Het duurt gemiddeld vijf jaar voordat iemand met zijn financiële problemen voor de draad komt. Er zijn rond de 300 duizend kinderen bij betrokken, die daardoor opgroeien in verarmde omstandigheden. Dat kan een verwoestende uitwerking hebben op generaties.

Arm zijn mensen door de eeuwen heen geweest. Sinds 1914 kent Nederland een samenwerkingsformule van overheid, hulpverlening, fondsen/kerken en maatschappelijke organisaties. Amsterdam nam het voortouw en richtte naar aanleiding van het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog en de daaruit voortvloeiende werkloosheid en verpaupering het Algemeen Steuncomité Amsterdam (ASA) op. Eveneens werd op initiatief van Koningin Wilhelmina het Koninklijk Nationaal Steuncomité in het leven geroepen. In 1931 kwam er een Nationaal Crisis Comité. De drie comités werden in 1936 vervangen door het Nationaal Fonds voor Bijzondere Noden.

Het NRC Lezersfonds, oorspronkelijk het Fonds van Algemeen Handelsbladlezers, werd opgericht ter gelegenheid van het het 100-jarig bestaan van het Handelsblad in 1928. Het fonds had aanvankelijk een andere doelstelling. Het wilde “bekende of veelbelovende Nederlanders, geleerden, kunstenaars, schrijvers en ontdekkingsreizigers in staat stellen door reizen in den vreemde bij te dragen tot vermeerdering van de cultuur van ons vaderland”. Na de Tweede Wereldoorlog werd deze opzet praktisch verlaten en richtte men zich op de bestrijding van ‘stille armoede’.

Door de jaren heen heeft het NRC Lezersfonds bijgedragen aan vele projecten van allerlei aard.

Het Fonds Bijzondere Noden Amsterdam (1936) is één van de oudste relaties. Wie weet nog dat oud-verpleegsters vroeger geen fatsoenlijk pensioen kregen? Zij leefden op de rand van de armoede. Via de Kerstactie zorgde het NRC Lezersfonds dat zij jaarlijks een kerstpakket kregen dat ruimhartig was samengesteld. Wie kent nog de – helaas gesloten- Keuken van 1870 aan het Spui in Amsterdam, de oudste gaarkeuken van Nederland? Het NRC Lezersfonds sprong decennialang bij als het ging om professionele keukenapparatuur. Door de jaren heen dienden zich actueler noden aan zoals de steeds groter wordende daklozenproblematiek, het huiselijk geweld en het fatsoen om bed, bad en brood te verstrekken aan uitgeprocedeerde vluchtelingen.

De giften gaan allang niet meer alleen naar Amsterdam maar naar instellingen in het hele land. Dit jaar al 90 jaar, nauw verbonden met een krant van 190 jaar. En dat vieren we met 5 bijzondere, over het land verspreide jubileumgiften van 9.000 euro.